Als ouder wil je het beste voor je kind, en vaccinaties zijn een van de meest effectieve manieren om je kind te beschermen tegen ernstige infectieziekten. Het vaccinaties kinderen schema 2026 biedt een duidelijk overzicht van alle inentingen die je kind gratis aangeboden krijgt via het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). In dit artikel lees je alles over welke vaccins er zijn, wanneer je kind ze krijgt en waarom ze zo belangrijk zijn.
Wat is het Rijksvaccinatieprogramma?
Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) is een gratis vaccinatieprogramma van de Nederlandse overheid, uitgevoerd door het RIVM en de GGD. Het programma bestaat al sinds 1957 en beschermt kinderen van baby tot tiener tegen twaalf ernstige infectieziekten. In 2026 wordt het programma volledig gefinancierd door de overheid — ouders betalen hier dus niets voor.
Het doel van het RVP is tweeledig: het beschermt individuele kinderen, maar draagt ook bij aan groepsimmuniteit. Als genoeg mensen gevaccineerd zijn, kunnen ziekten zich niet of nauwelijks verspreiden. Dit is extra belangrijk voor kinderen die om medische redenen zelf niet gevaccineerd kunnen worden.
Het RIVM stelt jaarlijks het vaccinatieschema vast op basis van wetenschappelijk onderzoek. De vaccins worden continu gemonitord op veiligheid en effectiviteit. In Nederland is de opkomst traditioneel hoog: gemiddeld kiest circa 90% van de ouders voor vaccinatie via het RVP.
Het complete vaccinaties kinderen schema 2026
Het vaccinaties kinderen schema 2026 loopt van de geboorte tot de leeftijd van 14 jaar. De vaccinaties worden aangeboden op vaste momenten, afgestemd op de leeftijd en het immuunsysteem van het kind. Hieronder vind je een volledig overzicht per leeftijdsfase.
Baby’s van 0 tot 12 maanden
De eerste vaccinaties beginnen al vroeg. Op de leeftijd van 6 weken krijgt je baby de eerste prik: dit is de DKTP-Hib-HepB-combinatievaccinatie, die beschermt tegen difterie, kinkhoest, tetanus, polio, Haemophilus influenzae type b en hepatitis B. Dit wordt herhaald op 3 maanden en 5 maanden. Tegelijkertijd ontvangt je baby op 3 maanden ook het pneumokokkenvaccin (PCV) en op 11 maanden een herhaling daarvan.
Op 14 maanden krijgt je kind de BMR-vaccinatie (bof, mazelen, rodehond) gecombineerd met het meningokokken C-vaccin. Dit zijn belangrijke mijlpalen in het schema, omdat deze ziekten bij jonge kinderen levensgevaarlijk kunnen zijn. Mazelen bijvoorbeeld veroorzaakt bij jonge kinderen ernstige complicaties zoals longontsteking en hersenvliesontsteking.
Peuters en kleuters van 1 tot 5 jaar
Tussen het eerste en vierde levensjaar worden enkele vaccins herhaald of aangevuld. Op 4 jaar krijgt je kind een herhalingsprik DKTP. Dit is nodig omdat de bescherming van de eerdere vaccinaties na verloop van tijd iets afneemt. Door de herhaling bouw je een langdurige bescherming op die tot in de schoolleeftijd meegaat.
Veel ouders vragen zich af of vaccinaties bijwerkingen geven. Lichte reacties zoals roodheid, zwelling op de prikplek of wat koorts zijn normaal en verdwijnen vanzelf binnen een dag of twee. Ernstige bijwerkingen zijn uiterst zeldzaam. Wanneer je meer wilt begrijpen over hoe bacteriën en virussen werken en waarom inentingen daartegen helpen, biedt bacteriën uitgelegd voor kinderen een toegankelijke uitleg.
Schoolkinderen en tieners van 9 tot 14 jaar
Via de GGD ontvangen kinderen op 9-jarige leeftijd een uitnodiging voor de DTP-herhalingsvaccinatie (difterie, tetanus, polio) en de BMR-herhalingsvaccinatie. Deze ronde vindt plaats op de basisschool, waardoor bijna alle kinderen bereikt worden.
Op 10-jarige leeftijd kunnen meisjes én jongens het HPV-vaccin (humaan papillomavirus) ontvangen. Dit vaccin beschermt tegen baarmoederhalskanker en andere kankers die door HPV worden veroorzaakt. Sinds 2022 worden ook jongens uitgenodigd voor het HPV-vaccin — een uitbreiding die in het schema 2026 nog steeds van kracht is. Het HPV-vaccin bestaat uit twee doses met een tussenpoos van minimaal 5 maanden.
Voor 14-jarigen staat in 2026 het meningokokken ACWY-vaccin op het schema. Dit beschermt tegen vier varianten van de hersenvliesontsteking veroorzaakte meningokokkenbacterie, en vervangt het oudere meningokokken C-vaccin uit de babyfase.
Welke ziekten worden voorkomen?
Het RVP biedt in 2026 bescherming tegen de volgende twaalf ziekten:
- Difterie – ernstige keelinfectie die kan leiden tot verstikking
- Kinkhoest – hevige hoestziekte, gevaarlijk voor zuigelingen
- Tetanus – spierkramp door bacteriën in de grond
- Polio – verlammingsziekte die wereldwijd bijna uitgebannen is
- Hib-ziekte – hersenvlies- en longontsteking bij jonge kinderen
- Hepatitis B – leverontsteking door hepatitis B-virus
- Pneumokokkenziekte – longontsteking, hersenvliesontsteking
- Bof – ontsteking van de speekselklieren, kan leiden tot doofheid
- Mazelen – zeer besmettelijke virusziekte met ernstige complicaties
- Rodehond – gevaarlijk voor ongeboren baby’s bij zwangere vrouwen
- Meningokokkenziekte – hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging
- HPV-infecties – voorloper van baarmoederhalskanker en andere kankers
Al deze ziekten kwamen vroeger in Nederland veelvuldig voor en kostten levens of veroorzaakten blijvende schade. Dankzij hoge vaccinatiegraad zijn ze grotendeels verdwenen of sterk verminderd. Dit succes is echter afhankelijk van het feit dat voldoende mensen blijven vaccineren.
Praktische informatie: hoe werkt het in 2026?
Ouders ontvangen automatisch een uitnodiging van de GGD of het consultatiebureau wanneer hun kind aan de beurt is voor een vaccinatie. Je hoeft hier zelf niets voor te regelen. De uitnodiging wordt per post of digitaal verstuurd. Via MijnOverheid kun je correspondentie van de overheid digitaal ontvangen — hiervoor heb je een actief DigiD account nodig, dat je eenvoudig kunt aanvragen als je er nog geen hebt.
De vaccinaties voor baby’s en peuters vinden doorgaans plaats op het consultatiebureau (JGZ — Jeugdgezondheidszorg). De schoolvaccinaties op 9 en 10 jaar worden uitgevoerd door de GGD, vaak op school zelf. Afspraken kun je verzetten als de datum niet uitkomt — neem daarvoor contact op met de GGD in jouw regio. GGD Drenthe publiceert de vaccinatierondes voor 2026 ook op haar website.
Ouders die twijfelen over vaccinaties kunnen altijd terecht bij de jeugdarts of hun huisarts. Het is begrijpelijk dat je vragen hebt, zeker als je kind al andere uitdagingen heeft. Wanneer je kind naast gezondheidskwesties ook kampt met gedragsproblemen of ontwikkelingsproblemen, zoals bij ADHD bij kinderen, is afstemming met de behandelend arts extra belangrijk voordat je afspraken maakt.
Het is ook mogelijk om bewust te kiezen voor niet-vaccineren. In Nederland is vaccinatie niet verplicht. Als ouder heb je het recht om een vaccinatie te weigeren, maar het RIVM adviseert sterk om het volledige schema te volgen in verband met de bescherming van je kind én de samenleving.
Veelgestelde vragen
Vraag: Is het vaccinatieschema 2026 anders dan vorige jaren?
Het schema 2026 is grotendeels gelijk aan dat van 2025. De meningokokken ACWY-vaccinatie op 14 jaar is in recente jaren toegevoegd en maakt ook in 2026 deel uit van het schema. Het HPV-vaccin voor jongens is inmiddels een vaste onderdeel. Jaarlijkse kleine aanpassingen zijn mogelijk op basis van nieuw onderzoek van het RIVM.
Vraag: Moet ik betalen voor de vaccinaties van mijn kind?
Nee. Alle vaccinaties binnen het Rijksvaccinatieprogramma zijn volledig gratis voor kinderen tot en met 18 jaar. De Nederlandse overheid vergoedt de kosten volledig. Je ontvangt automatisch een uitnodiging — er zijn geen eigen bijdragen.
Vraag: Wat moet ik doen als mijn kind ziek is op de dag van de vaccinatie?
Bij een lichte verkoudheid of snot zonder koorts kun je de vaccinatie in de meeste gevallen gewoon laten doorgaan. Heeft je kind koorts of is het duidelijk ziek? Stel de afspraak dan uit en maak een nieuwe afspraak bij de GGD of het consultatiebureau. Een kleine vertraging in het schema heeft zelden gevolgen voor de bescherming op lange termijn.
Vraag: Kan mijn kind allergisch reageren op een vaccin?
Ernstige allergische reacties op vaccins zijn uiterst zeldzaam: ze komen voor bij ongeveer 1 op de 1.000.000 doses. Daarom blijft je kind na de prik altijd 15 minuten onder observatie. Het personeel op het consultatiebureau of bij de GGD is getraind om in het geval van een reactie direct in te grijpen.
Vraag: Wat als mijn kind een vaccinatie heeft gemist?
Als een vaccinatie is overgeslagen, kun je dit alsnog laten inhalen via de GGD of huisarts. Het is nooit te laat om te beginnen, al kan de planning iets afwijken van het standaardschema. Neem contact op met de GGD in jouw regio voor een inhaalprogramma op maat.
Vraag: Hoe weet ik welke vaccinaties mijn kind al heeft gehad?
Alle toegediende vaccinaties worden bijgehouden in het digitale dossier van de JGZ (Jeugdgezondheidszorg). Ouders kunnen via de GGD of het consultatiebureau inzage vragen in het vaccinatiepaspoort van hun kind. Sommige GGD-regio’s bieden in 2026 ook digitaal inzage aan via een ouderportaal.
Vraag: Geldt het Nederlandse vaccinatieschema ook voor kinderen die pas naar Nederland zijn verhuisd?
Kinderen die vanuit het buitenland naar Nederland komen en nog niet of gedeeltelijk gevaccineerd zijn, kunnen alsnog deelnemen aan het RVP. De GGD beoordeelt welke vaccinaties nog nodig zijn op basis van het eerdere vaccinatieoverzicht van het kind. Dit geldt ook voor vluchtelingenkinderen en kinderen met een verblijfsvergunning.