Een hectometerpaal is de groene of witte paal langs de snelweg met een getal en de letters RE of LI. Dat getal geeft aan hoever je langs die weg bent, uitgedrukt in hectometers (eenheden van 100 meter). De paal op de A10 met getal 12,5 staat 12,5 kilometer vanaf het beginpunt van die weg. Het zijn kleine, maar onmisbare markeringen voor hulpdiensten, wegwerkers en navigatie.
Rijkswaterstaat plaatst op rijkswegen elke honderd meter een hectometerpaal of hectometerbord. Provinciale overheden doen hetzelfde op provinciale wegen. In totaal staan er tienduizenden van deze palen langs het Nederlandse wegennet. Ze lijken simpel, maar achter de opbouw gaat meer informatie schuil dan je op het eerste gezicht ziet.
Laatst bijgewerkt: april 2026
Wat staat er op een hectometerpaal?
Een moderne hectometerpaal op een snelweg bevat drie stukken informatie:
- Het wegnummer: het nummer van de weg, bijv. A2, N207 of A12. Dit staat bovenaan de paal.
- Het hectometergetal: de afstand in hectometers (= 100 meter) vanaf het beginpunt van die weg. Staat dit getal op 52,3, dan ben je 52,3 x 100 = 5.230 meter = 5,23 kilometer van het startpunt.
- Re of Li: de rijrichting. Re staat voor de rechter rijbaan (rijrichting weg van Amsterdam). Li staat voor de linker rijbaan (rijrichting naar Amsterdam, of naar de kust).
Op oudere palen langs provinciale wegen staat soms alleen een getal zonder wegaanduiding of richtingsaanwijzing. Langs grote rijkswegen is de opmaak de afgelopen decennia gestandaardiseerd door Rijkswaterstaat.
Wat betekenen RE en LI?
De letters RE en LI staan voor rechts en links – maar vanuit welk perspectief? Rijkswaterstaat gebruikt Amsterdam als referentiepunt voor de meeste rijkswegen. De richting van Amsterdam af heet rechts (RE); de richting naar Amsterdam toe heet links (LI).
Voor wegen die niet via Amsterdam lopen, geldt een andere referentie: de Noordzeekust. Wegen die van de kust af lopen hebben RE aan die zijde; wegen richting de kust hebben LI. Dit geldt voor wegen die volledig west-oost door het land lopen, zoals delen van de A15.
In de praktijk staan beide richtingen van een snelweg elk aan hun eigen kant: RE-palen staan langs de rijbaan die in de RE-richting rijdt, LI-palen langs de andere rijbaan. Dit voorkomt verwarring bij hulpdiensten: een meldkamer weet direct aan welke kant van de weg een incident plaatsvindt als je A2 RE 73.4 doorgeeft.
Waarvoor gebruik je een hectometerpaal?
De hectometerpaal heeft drie hoofdfuncties:
1. Locatiebepaling bij pech en ongelukken
Dit is de bekendste toepassing. Heb je pech langs de snelweg? Geef het getal op de dichtstbijzijnde hectometerpaal door aan de meldkamer (112 of de ANWB). De meldkamer kan dan met zekerheid de precieze locatie zien op hun wegenkaart en de juiste hulpdiensten sturen. Zonder paal moet je omschrijven waar je bent – en dat kost kostbare minuten.
De Rijksoverheid benoemt dit als de primaire reden voor de plaatsing van hectometerpalen op Nederlandse snelwegen.
2. Onderhoud en beheer van wegen
Wegbeheerders gebruiken hectometerpalen voor het plannen van onderhoud. Schade aan het wegdek, vangrails of bermen wordt geregistreerd met een hectometergetal en rijrichting. Zo weten aannemers exact waar ze moeten zijn en welke sectie geasfalteerd of gerepareerd moet worden. Ook verkeersmeetstations en camera’s langs de weg zijn geregistreerd op hectometerpositie.
3. Digitale wegenkaart (NWB)
Het Nationale Wegenbestand (NWB) is een digitale kaart van alle Nederlandse wegen. Elk punt in dat bestand is gekoppeld aan een hectometerpositie. Navigatiesystemen, rijksinspecties en wegbeheerders gebruiken dit bestand dagelijks. De hectometerpaal is daarmee een fysiek ankerpunt in een digitaal systeem.
Hoe lees je een hectometerpaal correct?
Stel je staat langs de A28 en je ziet een paal met:
- Bovenaan: A28
- Midden: 64,8
- Onderaan: RE
Dit betekent: je staat langs de A28, op 6.480 meter = 6,48 kilometer vanaf het beginpunt van die weg, aan de rechter zijde (rijrichting van Amsterdam af). Als je een incident meldt, zeg je: A28 RE, hectometer 64 komma 8.
Bij decimale getallen geeft het kommagetal de positie tussen twee volle hectometers aan. Paal 64,8 staat dus 80 meter voorbij de paal met getal 64,0. Elke paal staat precies 100 meter van zijn buurpaal.
Hectometerpalen op provinciale en gemeentelijke wegen
Op rijkswegen (snelwegen en nationale wegen) plaatst Rijkswaterstaat de palen. Op provinciale wegen zijn de provincies verantwoordelijk, op gemeentelijke wegen de gemeenten. De opmaak verschilt per wegbeheerder:
- Rijkswegen: groene paal met wit getal, wegnummer en RE/LI
- Provinciale N-wegen: soms een plat bord in plaats van een paal, met vergelijkbare opbouw
- Gemeentelijke wegen: varieert, soms alleen nummerpalen zonder wegnummer
Sommige provincies vermelden om de kilometer ook de naam van de wegbeheerder op een extra bordje boven de hectometerpaal. Dat is handig bij pech: zo weet je direct wie je voor onderhoud of meldingen moet bellen.
Waarom is de hectometerpaal nog steeds relevant in het gps-tijdperk?
GPS en navigatiesystemen zijn nauwkeurig, maar niet onfeilbaar. In tunnels, bij slecht weer of op plekken met een zwak satellietsignaal kan GPS onnauwkeurig zijn. Een hectometerpaal geeft altijd een ondubbelzinnige, fysieke referentie die niet afhankelijk is van technologie.
Bovendien spreekt iedereen bij meldingen dezelfde taal als ze een hectometergetal noemen. Zeg je dat je ter hoogte van een bepaalde benzinepomp staat, dan heeft de meldkamer niets. Zeg je A1 LI, 87,4, dan weet de meldkamer het in een seconde. Dat is waarom Rijkswaterstaat expliciet vraagt om het hectometergetal door te geven bij pech of ongelukken.
Veelgemaakte fouten bij het lezen van hectometerpalen
- RE en LI verwisselen: RE is niet per se de rechterkant van de weg zoals jij rijdt – het is de rijrichting weg van Amsterdam (of van de kust). Op de terugweg langs dezelfde snelweg zijn de LI-palen aan jouw rechterkant.
- Getal lezen als kilometers: het getal op de paal is geen km-stand maar een hectometerwaarde. Paal 83,5 staat 8.350 meter = 8,35 km van het beginpunt, niet 83,5 km.
- Niet doormelden bij pech: veel mensen vergeten het hectometergetal te noemen bij pech. Terwijl dat precies de informatie is die de meldkamer het snelst naar je toe stuurt.
- Beschadigde paal negeren: zie je een beschadigde of omgereden hectometerpaal? Meld dit via de Rijkswaterstaatwebsite of via 0800-8002. Beschadigde palen worden snel vervangen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een hectometerpaal en een kilometerpaal?
Een hectometerpaal staat elke 100 meter en geeft de positie in hectometers. Een kilometerpaal staat elke kilometer. In Nederland worden de termen door elkaar gebruikt, maar officieel spreken we van hectometerpalen omdat ze per 100 meter staan, niet per kilometer.
Hoe ver staat de volgende hectometerpaal altijd?
Precies 100 meter. Op rijkswegen zijn de palen op vaste afstanden van 100 meter geplaatst. Als paal 23,4 beschadigd is en ontbreekt, is er een gat van 200 meter naar paal 23,6.
Kan ik hectometerpalen gebruiken als ik navigeer zonder gps?
Ja. Als je een wegenkaart hebt en de hectometerpositie kent, kun je je locatie bepalen. Kaarten van Rijkswaterstaat en het NWB zijn ook online te raadplegen. In de praktijk is dit een noodoplossing – gps is voor navigatie comfortabeler.
Staan er ook hectometerpalen in tunnels?
In veel lange tunnels staan rijstrookmarkeringen met positieaanduidingen, maar geen klassieke hectometerpalen. Tunnels hebben eigen nummeringssystemen voor hulpdiensten en nooduitgangen, die op vaste intervallen zijn gemarkeerd.
Wat is een hectometersprong?
Een hectometersprong is een sprong in de nummering van hectometerpalen, die optreedt als een weg is omgelegd of verlengd. Na een wegverlegging kloppen de oude nummers niet meer met de werkelijke afstand. In plaats van alle palen te hernummeren, wordt een sprong ingevoegd. Op Wikipedia staat een overzicht van bekende hectometersprongen in Nederland.
Wie is verantwoordelijk voor beschadigde hectometerpalen?
Dat hangt af van de weg. Op rijkswegen is Rijkswaterstaat verantwoordelijk. Op provinciale wegen is de provincie de wegbeheerder. Meld schade via de website van de betreffende wegbeheerder of via 0800-8002 voor rijkswegen.