De codes in de belastingaangifte staan voor specifieke inkomsten, bezittingen en aftrekposten. Box 1 gaat over inkomen uit werk en woning, box 2 over aanmerkelijk belang in een bedrijf, en box 3 over spaargeld en beleggingen. De Belastingdienst verwerkt je aangifte op basis van wat je per code invult — een verkeerde code kan leiden tot een naheffing of een lagere teruggave dan je recht hebt.
Dit artikel legt de meest gebruikte codes en begrippen in de inkomstenbelastingaangifte 2026 uit. Je leert het drieboxensysteem begrijpen, weet welke aftrekposten je niet mag missen, en ziet hoe je veelgemaakte fouten voorkomt. De aangifte over inkomstenjaar 2025 kun je indienen van 1 maart tot en met 1 mei 2026.
Laatst bijgewerkt: april 2026
Het drieboxenstelsel: de basis
Nederland gebruikt een boxenstelsel voor de inkomstenbelasting. Elk type inkomen valt in een andere box en wordt op een eigen manier belast. Het systeem bestaat sinds 2001 en is vastgelegd in de Wet inkomstenbelasting 2001.
| Box | Wat valt hieronder | Belastingtarief 2026 |
|---|---|---|
| Box 1 | Inkomen uit werk en eigen woning | 36,97% (schijf 1) / 49,5% (schijf 2) |
| Box 2 | Inkomen uit aanmerkelijk belang | 24,5% (tot €67.804) / 31% (daarboven) |
| Box 3 | Spaargeld, beleggingen en overig vermogen | 36% over fictief rendement |
De drie boxen staan los van elkaar: een verlies in box 3 kun je niet verrekenen met winst in box 1. Alleen binnen dezelfde box is verrekening soms mogelijk.
Box 1: inkomen uit werk en woning
Box 1 is voor de meeste mensen de belangrijkste box. Hier vul je je bruto loon in, maar ook winst uit zelfstandige arbeid, uitkeringen (WW, AOW, bijstand) en inkomsten uit de eigen woning. Het belastingtarief in box 1 werkt in 2026 met twee schijven:
- Schijf 1: over de eerste €38.441 betaal je 36,97%.
- Schijf 2: over het inkomen boven €38.441 betaal je 49,5%.
Je werkgever houdt loonheffing in op je salaris. Die inhouding telt mee als voorheffing — je betaalt dus niet twee keer. De aangifte berekent of je te veel of te weinig hebt betaald en of je geld terugkrijgt of moet bijbetalen.
Aftrekposten in box 1
Je kunt bepaalde kosten aftrekken van je inkomen in box 1. Daardoor wordt je belastbaar inkomen lager en betaal je minder belasting. De meest voorkomende aftrekposten zijn:
- Hypotheekrente: de rente die je in 2025 hebt betaald over een eigen woning met een annuïteiten- of lineaire hypotheek is aftrekbaar. Het maximum aftrekpercentage voor hogere inkomens is in 2026 verder verlaagd naar 37,05%. Het bedrag staat op je jaaropgave van de hypotheekverstrekker.
- Specifieke zorgkosten: kosten voor hulpmiddelen, medicijnen of aanpassingen aan de woning die niet door de zorgverzekeraar worden vergoed, zijn aftrekbaar als ze boven een drempelbedrag komen. Dat drempelbedrag is een percentage van je verzamelinkomen.
- Giften: giften aan ANBI-geregistreerde goede doelen zijn aftrekbaar als het totaal meer is dan 1% van je verzamelinkomen (minimaal €60). Periodieke giften via een schenkingsovereenkomst zijn volledig aftrekbaar zonder drempel.
- Scholingsuitgaven: studiekosten die je zelf hebt betaald voor een opleiding die je inkomen vergroot, zijn soms aftrekbaar. Raadpleeg de website van de Belastingdienst voor de actuele voorwaarden.
Box 2: aanmerkelijk belang
Box 2 is van toepassing als je 5% of meer van de aandelen bezit in een besloten vennootschap (bv) of een andere vennootschap. Je hebt dan een aanmerkelijk belang. Dividend dat je ontvangt en de winst bij verkoop van de aandelen vallen in box 2.
In 2026 gelden twee tarieven voor box 2: 24,5% over de eerste €67.804 aan inkomen uit aanmerkelijk belang, en 31% over het bedrag daarboven. Ben je fiscale partners? Dan geldt de grens van €67.804 per persoon. Voor de meeste particulieren is box 2 niet van toepassing.
Box 3: spaargeld en beleggingen
Box 3 belast je vermogen: het saldo op spaarrekeningen, de waarde van beleggingen, een tweede woning en overige bezittingen op 1 januari 2025. Schulden (minus een drempelbedrag) mag je aftrekken van je bezittingen.
Belangrijke cijfers voor box 3 in 2026 (aangifte over 2025):
- Heffingsvrij vermogen: de eerste €57.000 per persoon (of €114.000 voor fiscale partners) is vrij van belasting in box 3.
- Forfaitair rendement: de Belastingdienst rekent met een fictief rendement per vermogenscategorie. Voor banktegoeden geldt een lager forfait dan voor beleggingen.
- Tarief: over het berekende fictieve rendement betaal je 36% belasting.
- Crypto: bitcoin, ethereum en andere cryptovaluta vallen in box 3. Geef de waarde in euro’s op 1 januari 2025 op.
Noot: de box 3-systematiek staat onder druk na het Kerstarrest van de Hoge Raad uit 2021. Er loopt overleg over een nieuw stelsel op basis van werkelijk rendement. Check de website van de Belastingdienst voor de laatste stand van zaken, want de regels kunnen jaarlijks wijzigen.
Wat staat er al ingevuld: de vooraf ingevulde aangifte
De online aangifte via Mijn Belastingdienst (op belastingdienst.nl) wordt voor een groot deel automatisch ingevuld op basis van gegevens van werkgevers, banken en pensioenfondsen. De Belastingdienst noemt dit de vooraf ingevulde aangifte. Toch moet je altijd controleren of de gegevens kloppen:
- Loon: staat het brutoloon van alle werkgevers correct vermeld?
- Banktegoeden: kloppen de saldi per 1 januari 2025?
- Aftrekposten: hypotheekrente, zorgkosten en giften worden niet automatisch ingevuld — die moet je zelf toevoegen.
Stap voor stap de aangifte invullen
- Log in op Mijn Belastingdienst via belastingdienst.nl met DigiD.
- Klik op Aangifte doen en kies het belastingjaar 2025.
- Controleer alle vooraf ingevulde gegevens op juistheid.
- Voeg ontbrekende inkomsten toe, zoals freelanceinkomsten of buitenlandse inkomsten.
- Vul aftrekposten in die niet automatisch staan: hypotheekrente, zorgkosten, giften.
- Controleer box 3: zijn alle bezittingen en schulden correct?
- Bekijk de berekening: krijg je geld terug of moet je bijbetalen?
- Onderteken en verzend de aangifte digitaal.
Veelgemaakte fouten bij de belastingaangifte
- Aftrekposten vergeten: hypotheekrente, zorgkosten en giften worden niet automatisch ingevuld. Controleer je administratie en voeg ze toe — het kan honderden euro’s schelen.
- Bruto en netto verwarren: vul altijd het bruto bedrag in op je jaaropgave. Het netto bedrag op je rekening is al na aftrek van belasting.
- Banktegoeden verkeerde peildatum: box 3 kijkt naar de waarde op 1 januari 2025, niet op de datum dat je aangifte doet.
- Toeslagen niet controleren: zorg- en huurtoeslag zijn aparte regelingen via toeslagen.nl, maar het inkomen dat je aangeeft beïnvloedt wel de hoogte van je toeslagen. Een hogere aangifte kan toeslag terugvragen uitlokken.
- Te laat indienen: de deadline voor de aangifte 2025 is 1 mei 2026. Haal je die niet? Vraag dan vóór de deadline uitstel aan via Mijn Belastingdienst — je krijgt dan automatisch uitstel tot 1 september 2026.
Veelgestelde vragen
Wat betekent box 1, 2 en 3 in de belastingaangifte?
Box 1 gaat over inkomen uit werk en woning (loon, eigen woning, uitkeringen). Box 2 gaat over winst uit een eigen bv als je 5% of meer van de aandelen bezit. Box 3 gaat over spaargeld en beleggingen. Elk box heeft een eigen tarief en regels.
Hoe weet ik welk bedrag ik moet invullen bij mijn loon?
Gebruik het bruto jaarloon van je jaaropgave — dat is het bedrag voordat belasting en premies werden ingehouden. Je werkgever geeft je een jaaropgave in januari of februari.
Wat is het heffingsvrij vermogen in box 3 voor 2026?
Het heffingsvrij vermogen is in 2026 (over belastingjaar 2025) €57.000 per persoon. Voor fiscale partners is dat samen €114.000. Over dit deel betaal je geen belasting in box 3.
Kan ik een fout in mijn aangifte corrigeren na indiening?
Ja. Heb je een fout ontdekt nadat je de aangifte hebt verzonden? Log opnieuw in op Mijn Belastingdienst en dien een aanvulling (verbeterde aangifte) in. Dat kan tot vijf jaar na het belastingjaar.
Wat is de deadline voor de belastingaangifte 2026?
Je kunt aangifte doen over belastingjaar 2025 vanaf 1 maart 2026. De deadline is 1 mei 2026. Vraag vóór die datum uitstel aan als je meer tijd nodig hebt — je krijgt dan tot 1 september 2026.
Zijn giften aftrekbaar in mijn belastingaangifte?
Giften aan ANBI-geregistreerde organisaties zijn aftrekbaar als het totaal meer bedraagt dan 1% van je verzamelinkomen (minimaal €60). Periodieke giften via een schriftelijke schenkingsovereenkomst zijn volledig aftrekbaar zonder drempel.
Moet ik crypto aangeven in de belastingaangifte?
Ja. Cryptovaluta vallen onder box 3. Geef de waarde in euro’s op 1 januari van het belastingjaar op. Gebruik hiervoor de koers op die datum op een betrouwbaar platform. Vergeet je crypto aan te geven, dan loop je het risico op een naheffing met boete.